Klaas Paul de Boer

Academie voor Bouwkunst; werkverbanden met de Gemeente Groningen, Rem Koolhaas Rotterdam, Arquitectonica Miami. Studeerde cum laude af onder leiding van Mendini en Van Dongen. Vanaf 1991 Team 4 Architecten.

'Architectuur... voor mij is het een spannende zoektocht. Een avontuur. Ik hoop dat, achteraf gezien, in mijn werk een lijn zit. Een kwaliteitslijn. Architectuur ligt in het verlengde van bouwkunde. Toch kan het nooit zo zijn dat de architectuur ten koste gaat van bouwkundige aspecten.'

'Bouwen speelt zich af op het vlak van stedenbouw, architectuur en bouwkunde. Het verhaal begint met het programma van eisen. Architectuur is het antwoord op dat pakket. Vanaf dat moment ga je een richting op. Kun je niet meer terug. Je bevriest iets voor een periode van, laten we zeggen, 50 jaar. Gebouwen moeten zo sterk zijn dat ze in de loop der tijd verandering kunnen ondergaan en toch zichzelf blijven.'

'Puur volgend of sturend? Architectuur is hoe dan ook een compromis. Omdat het altijd gebaseerd is op het programma van eisen van de opdrachtgever. Je gaat aan de gang, verzint iets. Je stuurt, stuurt aan, sluit compromissen. De betere architectuur ontstaat voor opdrachtgevers die ambities hebben. Die uitstraling willen.'

'De architect geeft ook de buitenkant vorm. De koppeling van binnen naar buiten en buiten naar binnen moet een consistent beeld opleveren. Het moet bij elkaar passen. En dan mag het best zo zijn dat omwille van het mooie bepaalde zaken wijken. In de mode zie je dat ook. Wie mooi wil zijn, moet pijn lijden.'

Over het ontwerp van een tehuis voor psychiatrische patiënten: 'De mensen zijn allemaal verschillend. Die wil ik zo veel mogelijk verschillende plekken aanbieden. Ik ontwerp een scenario van verschillende plekken. Dat varieert van heel veilige tot heel open plekken. Naarmate je de buitenwereld nadert, wordt de openbaarheid groter. Zo ontstaat er een georganiseerde jungle. Anders dan de jungle van buiten.'

'Architectuur is als een boek. Ook daarin heb je verschillende smaken en soorten. Een boek is eenduidig. Een thriller gaat nooit halverwege over in een historische roman. Een boek heeft een structuur en de verschillende hoofdstukken vertellen samen het verhaal. Daar doorheen loopt de rode draad, het thema.
Datzelfde zie je bij architectuur. Ook daar zie je een verhaallijn, een rode draad, een thema. Je besluit een boek te lezen, omdat de samenvatting op de achterflap een interessant beeld oproept. Bij architectuur gaat het precies zo. Architectuur geeft je de ultieme samenvatting van het gebouw.'

'Architectuur moet zekerheid verschaffen. In die zin is ze dwingend, duidelijk, en dus ook rustgevend. Daarnaast moet ze nieuwsgierigheid kweken, spannend zijn. Dat staat soms haaks op elkaar. Architectuur moet ook een afspiegeling zijn van de tijd, de tijdgeest.'

'Slechte gebouwen worden niet meer gebouwd. Je ziet wel veel slechte architectuur, ook al is architectuur een vogue. De ambachtelijkheid van het beroep ligt in het verleden. Bouwen is vaak het resultaat van langdurige processen. Het tijdaspect is van evident belang. Daarom worden tegenwoordig hele efficiënte dingen gemaakt. Hele kantoorgebouwen worden in de fabriek gebouwd. De speelruimte van de architect wordt daardoor ingeperkt. Wij kunnen ons buiten de efficiency om nauwelijks iets veroorloven. Je zou verwachten dat we door de voortschrijdende techniek steeds beter bouwen. Maar het is andersom. Het werkt eerder beperkend op de architectuur.'

kp.deboer@team4.nl